BİLAY Bilimsel Araştırma Yayınları

İslam Hukuku Usulü

ISBN : 978-605-82283-2-0
Baskı : 5. Baskı
Basım Yeri ve Yılı : Ankara, Ocak 2018
Kağıt Kalite : 70 gr Lüx Enzo
Sayfa Adedi : 400
Boyut : 16x24 cm
Yazar : H. Yunus APAYDIN

İndirimde

Stok Durumu: Var

45,00

33,75 t

Kazancınız: %25 | 11,25 t

İlahiyat Ders Kitapları Projesi’nin İlk Kitabı; İSLAM HUKUK USULÜ 
 
Fıkıh usulü, esas itibariyle, hükümlerin nasıl çıkarıldığıyla -ve kimilerine göre nasıl çıkarılacağıyla- ilgili olması sebebiyle daha çok fıkıhla irtibatlı olarak düşünülmüş ve fıkhın usulü olarak algılanmıştır. Bu algı büyük ölçüde doğru olmakla birlikte, fıkıh usulünün merkezî rolünü ve önemini nisbeten biraz azaltmaktadır.

Fıkıh usulünün temel işlevinin Hz. Peygamber’den sahâbe kanalıyla intikal eden ‘sahih anlam’ın temellendirilmesi olduğunu ve bu sahih anlamın da sadece fıkıh ilminin konularıyla sınırlı tutulmasının doğru olmayacağını kabul edecek olursak bu çerçeveyi biraz genişletme ihtiyacı doğabilir. Bu geniş bakış açısı, sahih anlamın korunması bağlamında fıkıh usulünün diğer şer‘î disiplinler için de bir zemin teşkil ettiğini söylemeyi de mümkün kılar. Bu yönüyle fıkıh usulü, başta fıkıh olmak üzere diğer şer‘î disiplinler için de bir kontrol ve denetleme görevi görmekte ve o disiplinlerde söylenen şeylerin sağlamasını yapmayı üstlenmiş olmaktadır. Esasında özellikle modern dönemde dini ilimler arasındaki kopuşun temel sebeplerinden biri fıkıh usulü ortak zemininden ayrılınmış olmasıdır. Bu sebeple fıkıh usulünün, Ebu Hanîfe’nin -itikâdî, ahlâkî, amelî ayrımı yapmaksızın bütün şer‘î hükümlerin bilinmesini içine alacak bir genişlikte- tarif ettiği fıkhın, teorik alt yapısını ve zeminini teşkil eden bir muhtevayla ele alınması, şer’î disiplinlerin birbirlerinden radikal şekilde kopmalarını önleyecek bir çareye dönüşebilir.

 

FIKIH USULÜ İLMİNİ TANIMAK
 
1. FIKIH USULÜNÜN TANIMI VE ANA KONULARI
 
1.1. Tanımı 
1.1.1. Fıkıh Usûlünün Tafsîlî Tanımı 
1.1.2. Fıkıh Usulünün İcmâlî/Lakabî Tanımı
1.2. Fıkıh Usulünün Ana Konuları

2. FIKIH USULÜNÜN İŞLEVİ
 
3. FIKIH USULÜNÜN TEDVİNİ VE TEDVİN METOTLARI
 
3.1. Tedvini 
3.2. Tedvin Metotları 
3.2.1. Fıkıh Usulü Yazımında İzlenen Metotlar 
3.2.2. Fıkıh Usulü Alanında Bu Metotlara Göre Yazılmış
 
Temel Eserler
 
BİRİNCİ BÖLÜM
 
DELİLLER: FIKHIN KAYNAKLARI
 
1. ASLÎ DELİLLER: TEMEL KAYNAKLAR 
1.1. Kitab: Vahiy Mahsulü Ana Metin 
1.1.1. Kitab’ın Genel Muhtevası 
1.1.2. Kitab’ın Tanımı 
1.2. Sünnet: Ana Metnin Beyanı ve Beyan Sürecinde Oluşan Teamül 
1.2.1. Sünnetin Genel Muhtevası 
1.2.2. Sünnetin Tanımı 
1.2.3. Sünnetin Kısımları 
1.2.3.1. Yapısı İtibariyle Sünnet 
1.2.3.2. Rivayet Şekli İtibariyle Sünnet 
1.2.4. Haber-i Vâhid 
1.2.4.1. Haber-i Vâhidin Hüccetliğinin Gerekçeleri 
1.2.4.2. Haber-i Vâhidin Sıhhat ve Kabul Şartları 
1.2.4.3. Haber-i Vâhidin Bilgi Değeri 
1.2.5. Ef’âlu’n-nebi: Hz. Peygamber’in Fiilleri 
1.3. İcmâ: Peygamber Yanılmazlığının Ümmetin Şahsında Sürdürülmesi 
1.3.1. İcmâın Tanımı ve Mahiyeti 
1.3.1.1. İcmâ Fikrinin Doğuşu 
1.3.1.2. İcmâın Tanımı 
1.3.1.3. İcmâın Rüknü: İcmâın mahiyetini oluşturan temel unsur nedir?
1.3.1.4. İcmâın Şartı: İcmâın gerçekleşmesi hangi şartlara bağlıdır?
1.3.1.5. İcmâ Ehli: İcmâ kimlerin katılımıyla gerçekleşir?
1.3.1.6. İcmâın Dayanağı: İcmâ sadece nass üzerine mi kurulur yoksa içtihat üzerine kurulması da mümkün müdür?
1.3.1.7. İcmâın Nakli: İcmâın sonrakilere ulaşması
1.3.2. İcmâın Mertebeleri ve Hükmü
1.3.2.1. İcmâın Mertebeleri: Her icmâ aynı değerde ve düzeyde midir?
1.3.2.2. İcmâın Hükmü: İcmâın inkârının hükmü nedir?
1.3.3. İcmâın Hüccet Oluşu
1.3.3.1. İcmâın Hüccetliğini Gösteren Deliller
1.3.3.2. İcmâın Deliller Hiyerarşisindeki Yeri: İcmâ hangi sırada yer alır?
1.3.4. İcmâın İşlevi ve Günümüzde İcmâ
1.3.4.1. İcmâın İşlevi: İcmâ ne işe yarar?
1.3.4.2. Günümüzde İcmâ: İcmâ mümkün mü ve icmâa ihtiyaç var mı?

2. MÜLHAK DELİLLER: ASLÎ DELİLLERİN UZANTISI NİTELİĞİNDEKİ

DELİLLER
 
2.1. Önceki Şeriatler: Vahyin Önceki Uygulanışları 
2.2. Sahâbî Sözü: Beyan Sürecinin Şâhitleri 
2.3. Medine Ehlinin Ameli: Hicret Yurdunda Oluşan Teamül

3. YÖNTEM MAHİYETLİ DELİLLER: ŞER’Î HÜKME ANLAM VE AMAÇ EKSENİNDE ULAŞMANIN YOLLARI

Nassların Ta’lili Problemi
 
3.1. Kıyas: Hükmün Uygulama Alanının Anlam Ekseninde Genişletilmesi 
3.1.1. Genel Olarak Kıyas 
3.1.2. Kıyasın Mahiyeti ve Tanımı 
3.1.2.1. Kıyasın Mahiyeti 
3.1.2.2. Kıyasın Tanımı 
3.1.3. Kıyasın Hüccet Değeri 
3.1.3.1. Kıyası Hüccet Kabul Edenlerin Dayanakları 
3.1.3.2. Kıyası Hüccet Kabul Etmeyenlerin Dayanakları 
3.1.4. Kıyasın Rükünleri ve Şartları 
3.1.4.1. Kıyasın Rükünleri 
3.1.4.2. Kıyasın Şartları 
3.1.5. İllet 
3.1.5.1. Genel Olarak 
3.1.5.2. İlletin Tanımı 
3.1.5.3. İlletin Bilinme Yolları 
3.1.5.4. İlletin Şartları 
3.2. İstihsan: Amaç Uğruna Kuraldan Ayrılmayı Güzel Bulmak 
3.2.1. Tanımı ve Mahiyeti 
3.2.2. Yapılış Gerekçesine Göre İstihsan 
3.2.2.1. Nass Sebebiyle İstihsan 
3.2.2.2. İcmâ Sebebiyle İstihsan 
3.2.2.3. Zaruret Sebebiyle İstihsan 
3.2.2.4. Hafî Kıyas Sebebiyle İstihsan 
3.3. Istıslâh: Amaç Eksenli Yorum 
3.3.1.Tanımı ve Mahiyeti 
3.3.2. Maslahatın Kısımları 
3.3.2.1. Şâri’in İtibar Edip Etmemesi Açısından Maslahatın Kısımları
 3.3.2.2. Kuvvetlilik Açısından Maslahatın Kısımları
 3.3.3. Dikkate Alınacak Maslahatın Vasıfları
 3.4. Istıshâb: Değiştirici Delilin Bulunmaması Durumunda Mevcut Durumun Sürdürülmesi
 3.4.1. Istıshâbın Tanımı ve Mahiyeti
 3.4.2. Istıshâb Fikrine Dayandırılan Bazı İlkeler
 
İKİNCİ BÖLÜM
 
HÜKÜM: NORMATİF DÜZENLEME
 
1. HÜKÜM
 
1.1. Hükmün Tanımı ve Mahiyeti 
1.2. Hükmün Kısımları 
1.2.1. Teklîfî Hüküm 
1.2.1.1. Teklîfî Hükmün Genel Olarak Taksimi
1.2.1.2. Teklîfî Hükmün Kısımları 
1.2.2. Vaz’î Hüküm 
1.2.2.1. Tanım 
1.2.2.2. Vaz’î Hükmün Kısımları
 
2. HÂKİM
 
3. HÜKMÜN MUHATABI
 
3.1. Mükellef 
3.2. Teklifin Şartı: Ehliyet 
3.2.1. Ehliyetin Tanımı 
3.2.2. Ehliyetin Kısımları 
3.2.2.1. Vücûb Ehliyeti 
3.2.2.2. Edâ Ehliyeti 
3.2.3. Ehliyet Ârızaları 
3.2.3.1. Semâvî Ârızalar 
3.2.3.2. Mükteseb Ârızalar

4. HÜKMÜN KONUSU OLAN FİİL (MAHKÛM-I FÎH)
 
4.1. Tanımı 
4.2. Mahkûm-ı Fîhin Şartları 
4.3. Mahkûm-ı Fîhin Kısımları 
4.3.1. Allah Hakları (Hukûkullah) 
4.3.2. Kul Hakları 
4.3.3. İki Hakkın Birlikte Bulunup Birinin Ağır Bastığı Hak
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
İSTİDLÂL METOTLARI: LAFZÎ MEBHASLER
 
1. LAFZIN MANAYA DELÂLETİ AÇISINDAN TAKSİMİ
 
1.1. Dilde Konulduğu Anlam İtibariyle Lafız 
1.1.1. Hâss 
1.1.1.1. Hâss Lafzın Tanımı 
1.1.1.2. Hâss Lafzın Hükmü 
1.1.1.3. Hâssın Kesinliğiyle İrtibatlandırılan Bazı Fıkhî Meseleler
1.1.1.4. Hâss Kapsamında Değerlendirilen Diğer Lafızlar 
1.1.2. Âmm 
1.1.2.1. Âmm Lafzın Tanımı 
1.1.2.2. Umum İfade Eden Lafızlar 
1.1.2.3. Âmm Lafzın Hükmü 
1.1.2.4. Âmm Lafzın Delâletinin Kat’îliği-Zannîliği Tartışmasının Sonuçları
 1.1.2.5. Âmm Lafzın İçerdiği Bazı Fertlere Hasredilmesi
 1.1.3. Müşterek
 1.1.4. Cem‘-i Münekker
 1.2. Anlamın Açıklığı-Kapalılığı Açısından Lafız
 1.2.1. Açık Anlamlı Lafızlar
 1.2.1.1. Zâhir
 1.2.1.2. Nass
 1.2.1.3. Müfesser
 1.2.1.4. Muhkem
 1.2.2. Kapalı Anlamlı Lafızlar
 1.2.2.1. Hafî
 1.2.2.2. Müşkil
 1.2.2.3. Mücmel
 1.2.2.4. Müteşâbih
 1.3. Anlama Delâletinin Şekli Bakımından Lafız
 1.3.1. Nassın İbaresiyle İstidlâl
 1.3.2. Nassın İşaretiyle İstidlâl
 1.3.3. Nassın Delâletiyle İstidlâl
 1.3.4. Nassın Muktezasıyla İstidlâl
 1.4. Dilde Konulduğu Anlamda Kullanılıp Kullanılmaması İtibariyle Lafız
 1.4.1. Hakikat-Mecaz
 1.4.2. Sarih-Kinâye

 

2. LAFZIN HÜKÜM İFADE ETMESİ AÇISINDAN TAKSİMİ
 
2.1. Emir
2.1.1. Emrin Tarifi ve Sıygası
2.1.2. Emir Sıygasının Kullanıldığı Anlamlar 
2.1.3. Emir Sıygasının Delâleti 
2.1.4. Emrin Tekrarı Gerektirmesi 
2.1.5. Emrin Fevri Gerektirmesi 
2.2. Nehiy 
2.2.1. Nehyin Tarifi, Sıygası ve Kullanıldığı Anlamlar 
2.2.2. Nehyin Gereği 
2.2.2.1. Nehiy-Kubuh İlişkisi 
2.2.2.2. Nehiy-Fesâd ve Butlan İlişkisi

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
 
ANLAMIN KEŞFİ BAĞLAMINDA METİNLER ARASI İLİŞKİ
 
1. BEYAN TEORİSİ
 
1.1. Genel Olarak Beyan 
1.1.1. Beyan Nedir? 
1.1.2. Beyan Yetkisi Kime Aittir? 
1.1.3. Beyan Ne Tür Lafızlar İçin Söz Konusudur? 
1.2. Hanefî Beyan Teorisi 
1.2.1. Beyân-ı Takrîr: Güçlendirici Beyan 
1.2.2. Beyân-ı Tefsîr: Açıklığa Kavuşturucu Beyan 
1.2.3. Beyân-ı Tağyir: Değiştirici Beyan 
1.2.3.1. Müstakil Söz ile Beyan 
1.2.3.2. Müstakil Olmayan Söz İle Beyan 
1.2.4. Beyân-ı Zaruret: Beyan Vasıtası Olmayan Bir Şeyle Beyan 
1.2.4.1. Mantuk Hükmünde Olan Beyan 
1.2.4.2. Kişinin Halinin Delâletiyle Sabit Olan Beyan 
1.2.4.3. Aldanmayı Def‘ Zarureti Sebebiyle Sabit Olan Beyan 
1.2.5. Beyân-ı Tebdîl: Alternatifini Getirmek Suretiyle Beyan

 
2. NESİH TEORİSİ
 
2.1. Neshin Tanımı ve Mahiyeti: Nesih nedir? 
2.1.1. Neshin Sözlük Anlamı 
2.1.2. Neshin Terim Anlamı 
2.2. Neshin İmkânı: Nesih mümkün müdür? 
2.3. Neshin Mahalli: Nesih ne tür hükümlerde cereyan eder? 
2.4. Neshin Zamanı 
2.5. Neshin Şartları 
2.6. Neshin Gerçekleşme Biçimleri 
2.6.1. Sabit Bir Hükmün Tamamen Ortadan Kaldırılması 
2.6.1.1. Hükmün ve Tilavetin/Nazmın Mensuh Olması 
2.6.1.2. Hükmün Baki, Tilavetin/Nazmın Mensuh Olması 
2.6.1.3. Tilavetin/Nazmın Baki, Hükmün Mensuh Olması 
2.6.2. Anlam Daraltması Biçiminde Gerçekleşen Nesih 
2.6.3. Nass Üzerine Ziyade Biçiminde Gerçekleşen Nesih 
2.7. Neshi Bilmenin Yolları: Neshin Gerçekleştiğini Nereden Anlarız? 
2.7.1. Şâri’in Belirtmesi 
2.7.2. İcmâ 
2.7.3. Nüzûl ve Vürûd Tarihlerinin Bilinmesi 
2.7.4. Sahâbî Sözü
 
3. TEARUZ VE TERCİH TEORİSİ
 
3.1. Teâruz Nedir? Teâruzun Rüknü ve Şartları 
3.2. Tercih Nedir? Tercihin Mahiyeti 
3.3. Teâruz Durumunda Ne Yapmalı? Tercihin Yöntemi
 
4. TEVİL TEORİSİ
 
4.1. Tevilin Tanımı 
4.1.1. Sözlük Anlamı 
4.1.2. Terim Anlamı 
4.2. Tevilin Gerekçesi 
4.3. Tevilin Alanı 
4.4. Tevile Elverişli Lafızlar 
4.5. Tevilin Şartları 
4.6. Tevilin Tefsir ve İçtihattan Farkı
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
 
İÇTİHAT: ŞER’Î HÜKME ANLAM EKSENİNDE ULAŞMA ÇABASI
 
1. İÇTİHADIN DOĞUŞU VE TEMELLENDİRİLMESİ
 
1.1. Peygamber Döneminde İçtihat 
1.2. Peygamber Sonrası Dönemde İçtihat 
1.3. İçtihadın Meşruiyetinin Temellendirmesi

2. İÇTİHADIN MAHİYETİ, KONUSU VE HÜKMÜ
 
2.1. İçtihadın Anlamı ve Kapsamı 
2.2. İçtihat Ehliyetinin Şartları 
2.2.1. Kaynak Bilgisi 
2.2.1.1. Kur’an Bilgisi 
2.2.1.2. Sünnet Bilgisi 
2.2.1.3. İcmâ Bilgisi 
2.2.1.4. Arapça Bilgisi 
2.2.2. Yöntem Bilgisi 
2.2.3. Karîha: Özel Yetenek 
2.3. İçtihadın Türleri ve Müçtehitlerin Tabakaları 
2.4. İçtihadın Bölünmesi 
2.5. İçtihadın Alanı: İçtihadî Konu 
2.6. İçtihadın Hükmü 
2.6.1. Dinî Yükümlülük Açısından Hükmü 
2.6.2. Günah ve Hata Açısından Hükmü 
2.7. Müçtehidin Başkasını Taklidi 
2.8. İstiftâ Ve Müsteftî 
2.9. İçtihadın Sürekliliği Meselesi ve İçtihat Hareketleri 
2.9.1. İçtihat Kapısının Kapanması Tartışması 
2.9.2. Müçtehitsiz Asır Tartışması 
2.9.3. Serbest İçtihat Çağrıları ve Seçmeci Yaklaşım 
2.9.4. Sistematik Ekol İçtihadı
 
EKLER
SORULARIN CEVAPLARI 
İTİRAZLARIN CEVAPLARI 
KİTAPTA ADI GEÇEN ŞAHISLARIN KISA HAYAT HİKÂYELERİ 
KAYNAKÇA 
DİZİN

Henüz yorum eklenmemiş.

Adı Soyadı:

Yorumunuz:

Güvenlik Kodu:

Benzer Ürünler

Tüm Kategoriler
  ALIŞ SATIŞ
DOLAR 5.9288 TL. 5.9394 TL.
EURO 6.5473 TL. 6.5591 TL.
Ziyaretçi Sayıları
Online : 1
Bugün : 51
Toplam : 50539